Auteursrecht in onderzoek

Tips van de Bibliotheek

Wat je als onderzoeker moet weten over auteursrecht

Het auteursrecht is van toepassing op teksten, afbeeldingen, films, muziek en andere werken van wetenschap of kunst. Voor het verkrijgen van het auteursrecht hoeft de maker niets te doen. Op basis van het auteursrecht bepaalt de maker hoe, waar en wanneer hij zijn werk openbaar maakt en verveelvoudigt.

Gebruik van andermans werk

Hergebruik van andermans werk

Eigen werk

Wil je gebruikmaken van auteursrechtelijk beschermd werk, dan is er toestemming van de rechthebbende nodig. Twee uitzonderingen: 1. Je mag zonder toestemming een privé-kopie van werk maken. Deze kopie is niet bedoeld om te delen. Dit geldt niet voor software, tenzij de maker het expliciet toestaat. 2. Je mag uit andermans werk citeren of parafraseren in wetenschappelijke verhandelingen. Houd wel rekening met de voorwaarden van citeren en parafraseren.

Onder hergebruik wordt onder andere het ongewijzigd delen en verspreiden van werk van anderen begrepen. Uitzonderingen waarbij toestemming van de maker niet nodig is: 1. Werk waarvan het auteursrecht is verlopen. 2. Recenter werk dat met een Creative Commons (CC)-licentie is gepubliceerd. Met een CC-licentie ziet de maker namelijk af van bepaalde auteursrechten waardoor het delen met andere onderzoekers bijvoorbeeld mogelijk is.

Het auteursrecht van publicaties berust bij de onderzoeker, tenzij de HvA voor het onderzoek een directe opdracht heeft gegeven. Bevat de publicatie zelf vervaardigd beeldmateriaal waarop een persoon herkenbaar is afgebeeld, dan kan de geportretteerde zich beroepen op het portretrecht. Het wordt aangeraden om de geportretteerde(n) een akkoordverklaring voor het publiceren van de afbeelding te laten ondertekenen (zie Fotografie > Portretrecht in de A-Z). De HvA kent een open access-beleid. Publiek gefinancierd onderzoek dient voor iedereen toegankelijk gemaakt te worden (zie de webpagina over open access). Als je (daarbij) data publiceert maakt een licentie duidelijk wat een andere onderzoeker daarmee mag. Plaats de licentie duidelijk zichtbaar op de webpagina waar jouw data gedownload kan worden (zie de webpagina over research datamanagement).


Bronvermelding

Bij het (her)gebruik van andermans werk ben je altijd verplicht de bron te beschrijven. Goede bronvermelding maakt dat deze werken traceerbaar zijn. De manier waarop de bronnen worden vermeld, is afhankelijk van het vakgebied of het medium waarin je wilt publiceren. Citatietools automatiseren het beschrijven van bronnen in een specifieke stijl. Kijk op hva.nl/bibliotheek.

Als je in zee gaat met een uitgever dan hoef je het auteursrecht niet geheel over te dragen. Je kunt bijvoorbeeld alleen het gebruiksrecht in licentie geven. Als je alle rechten of het exclusieve gebruiksrecht overdraagt dan is er voor verspreiding (bijv. op de eigen website) of voor hergebruik (bijv. in een bundel met andere publicaties) toestemming van de uitgever nodig. Op Afspraken met werkgever en uitgever van SURF staat meer informatie. De Wet Auteurscontractenrecht behandelt de positie van auteurs ten opzichte van uitgevers.


Dit overzicht is niet alles omvattend. Raadpleeg voor meer informatie het AuteursrechtInformatiePunt op hva.nl/bibliotheek of neem contact op via auteursrecht@hva.nl.