NETWERKKAART NETWERK ONTWIKKELEN EN VERSTERKEN

Met een netwerkkaart breng je de netwerkontwikkeling en netwerkdichtheid in kaart van een persoon die zijn/haar netwerk wilt ontwikkelen of versterken. Aan de hand van deze onderzoekstool voer je een gesprek over de leden van het sociale netwerk waarmee al dan niet momenteel (intensief) contact is. Op de kaart geef je aan welke relatie deze personen tot elkaar hebben, hoe lang de relatie al bestaat en welke activiteiten met elkaar worden ondernomen. Ook kun je aangeven welke personen speciaal belangrijk zijn voor de persoon die centraal staat. Door lijnen te trekken tussen de verschillende netwerkleden onderling – en dus niet alleen tussen de persoon in het midden en diens netwerkleden – ontstaat een spinnenweb. Deelnemers aan het onderzoek ontvangen per netwerk 5 netwerkkaarten, 1 voor de persoon die centraal staat om diens visie op zijn/haar sociale netwerk aan te geven en 4 kaarten voor sociale netwerkleden. Zo ontstaat een beeld van het sociale netwerk vanuit verschillende visies en kun je in gesprek gaan over verschillen en overeenkomsten.

De netwerkkaart is geïnspireerd op het ecogram, maar met de uitdrukkelijke toevoeging dat de lijnen van de netwerkleden die elkaar kennen met elkaar verbonden worden. Zo ontstaat een spinnenweb in plaats van een wiel met spaken. Hiermee is het primair een onderzoekstool om de netwerkdichtheid in kaart te brengen. Bij het meermaals afnemen van de netwerkkaart kan de netwerkontwikkeling onderzocht worden.

VOOR WIE?

De netwerkkaart wordt momenteel gebruikt in onderzoek naar netwerkversterking bij mensen met dementie. Met kleine aanpassingen is de tool ook goed bruikbaar voor andere doelgroepen waarbij je de netwerkdichtheid wil onderzoeken.

WAAROM?

Het doel is om, anders dan met een zeer uitgebreide vragenlijst, de netwerkdichtheid te onderzoeken. Door de netwerkkaart meerdere keren over een periode van tijd af te nemen, kan de ontwikkeling in het netwerk in kaart gebracht worden.

WAAR?

Een rustige ruimte met voldoende privacy. Het kan voor mensen confronterend zijn om op papier te zien hoe hun netwerk eruit ziet en dat het wellicht in de loop van de tijd veranderd/verkleind is.

STAPPEN

1) Je hebt een groot wit vel papier nodig, stiften en eventueel stickers.

2) Maak een afspraak met de persoon die centraal staat. Dergelijke gesprekken kunnen emotioneel zijn, neem dus ruim de tijd en plan zeker 2 uur in.

3) De netwerkkaarten die je door netwerkleden wilt laten invullen kan je naar deze personen opsturen of meegeven als je elkaar ontmoet.

4) Begin door kort uit te leggen wat je gaat doen en waarom. Geef aan dat je meer wilt weten over wie er voor de betreffende personen belangrijk zijn en dat je het gaat tekenen om het helder te krijgen voor jezelf en je onderzoek. Vraag altijd om toestemming om dit te doen en leg dit vast op papier. Maak duidelijke afspraken over hoe lang het gesprek gaat duren en dat stoppen of pauzeren altijd kan.

5) Teken in het midden van het vel papier de persoon die centraal staat. Hier omheen teken je personen die voor de persoon belangrijk zijn. Vaak is het voor mensen die kwetsbaar zijn lastig om goed te bedenken wie onderdeel zijn van hun netwerk en hulp van jou kan daarbij helpen. Stel vragen als: Wie waren er bij belangrijke momenten in je leven? Wie kan je altijd bellen? Aan wie wil je het als eerste vertellen als je iets leuks wilt delen?

6) Plak bij de personen stickers met informatie over wie ze zijn, welke relatie zij hebben tot de persoon die centraal staat en welke activiteiten zij met elkaar ondernemen. Dit kan je eventueel ook tekenen en opschrijven. Teken vervolgens lijnen tussen de personen uit het netwerk die onderling contact hebben. Maak gebruik van symbolen en kleine simpele tekeningen. Het is niet erg als het niet perfect is, het is een manier om het netwerk in kaart te brengen. Als het voor jou en de persoon met wie je het gesprek voert helder is waar de tekeningen voor staan, is dat voldoende.

7) Vergeet niet te vragen welke personen uit het netwerk onderling contact hebben. Zo kun je de dichtheid van het netwerk overzien.

8) Misschien wil de persoon met wie je de netwerkkaart hebt gemaakt, deze wel houden. Dat kan uiteraard, het is immers het netwerk van de betreffende persoon. Maak dan een foto voor jezelf.

TIPS

Zorg dat de netwerkkaart er netjes uitziet, zeker als iemand deze graag zelf wil houden. Mensen hangen de kaart nog wel eens op en maken aanvullingen. Dan is het fijn als de kaart er mooi uitziet en overzicht biedt. Dit is ook belangrijk als je de data gebruikt voor je onderzoek en/of als je later nog een keer een netwerkkaart wilt maken met dezelfde persoon.