PODCAST SPREKEN TOT DE VERBEELDING

Als je naar een podcast luistert, vorm je zelf actief beelden bij wat je hoort. Gesproken tekst spreekt tot de verbeelding. Daarnaast is het een heel direct medium. Het beluisteren van podcasts doe je meestal alleen, met een koptelefoon op. Dit creëert een intieme context die ervoor zorgt dat woorden ook echt binnenkomen. Je wordt meegezogen in en betrokken bij een verhaal, een gesprek of verhandeling. Podcasts zijn laagdrempelig en met relatief simpele middelen te maken en beschikbaar te stellen. Met een podcast kun je mensen makkelijker hun verhaal laten vertellen dan wanneer je ze ook filmt of wanneer ze hun verhaal moeten opschrijven.

Een audioportret is een vorm van podcast waarin de spreker vertelt over zijn of haar leven, overtuigingen, ontmoetingen, beperkingen, bijzondere ervaringen, herinneringen, dromen, gebeurtenissen, voorkeuren of waarden. Maar het kan ook gaan over werk, familie en omgeving. Het kan over grote verhalen en kleine verhalen gaan. Een audioportret maak je meestal op basis van een interview of gesprek. Aan de hand van vragen of andere aanwijzingen help je de geïnterviewde zijn of haar verhaal te vertellen. Je kan ervoor kiezen om de vragen ook in het portret op te nemen, of om deze in montage te verwijderen. Deze keuze heeft gevolgen voor de manier waarop je het gesprek opneemt, je vraagstelling en voor je interactie met de geïnterviewde.

In de montage maak je met de audiofragmenten een goed lopend verhaal met een kop en een staart, een ritme of een spanningsboog. Hier zijn veel narratieve vrijheden mogelijk. Een verhaal kan chronologisch zijn of bijvoorbeeld beginnen met een aangrijpende uitspraak om vervolgens steeds dichter bij het volledige plaatje te komen.

Het doel is om in montage te zorgen dat de luisteraar meegenomen wordt, geprikkeld wordt, betrokken wordt bij het verhaal. De vormaspecten beïnvloeden de mate van betrokkenheid.

Mensen worden graag gehoord. Verhalen zijn belangrijk voor de ontwikkeling van persoonlijk en collectieve identiteit “Stories we live by”. Het audioportret is laagdrempelig met grote sociale impact. Audioportretten zijn laagdrempelig voor maker, geinterviewde en luisteraar. Bij het vertellen van mondelinge verhalen ervaren mensen minder drempels dan bij andere media. Bij het horen van verhalen vormt de luisteraar zich een beeld en rapport met de spreker. De luisteraar kan anywhere/anytime luisteren. De maker kan met minimale middelen een impactvol product maken.

WAAROM?

Het product/format audioportret kan op veel verschillende manieren en in veel verschillende contexten gebruikt worden:

In het werkveld: - Het ontdekken en ontsluiten van ongehoorde (en vaak gezamenlijke) verhalen in een gemeenschap or een werkcontext. - Lotgenotencontacten (C.S Lewis stelde: “We read to know we are not alone” Dit kan je ook toepassen op audioportretten. Door te luisteren weten we dat we niet de enige zijn). - Bij ouderen: inzet bij reminiscentiemethoden (zowel het verzamelen van verhalen als het beluisteren van audioportretten van leeftijds- stadsgenoten of mensen met eenzelfde of herkenbare achtergrond). - Professionaliseringsinstrument van zorg/onderwijspersoneel (als het gaat over clientenverhalen). - Reflectie-instrument - Persoonlijkheids- en identiteitsontwikkeling - Client/doelgroepportretten: Begrip voor andere mensen, groepen, meningen vergroten.

Bij onderzoek: - In de verslaglegging en presentatie (een gesproken persoonlijk verhaal/ervaring is gelaagder en heeft vaak grotere impact dan een citaat in onderzoeksrapport of powerpoint. - Als onderzoeksobject In onderwijs/training - Audioportret als bron voor reflectie/analyse

WAAR?

Interviews ten behoeve van een audioportret kunnen op locatie (bij iemand thuis, op het werk, in de stad, al wandelend) of in een ‘studio’-achtige (stille ruimte) setting worden opgenomen. Voor sommige portretten kunnen achtergrondgeluiden van een locatie relevant zijn, bijvoorbeeld als iemand een rondleiding geeft door zijn huis (je hoort dan de voetstappen op de trap en het openen van deuren) of bij het aanspreken van mensen op straat. Andere portretten hebben geen directe fysieke inhoud en kunnen daarom beter op een rustige plek zonder teveel afleiding worden opgenomen.

STAPPEN

HOE KOM JE VAN IDEE TOT PRODUCT?

Welke stappen moet je zetten bij het maken van een audioportet.

ONTWERP:

0) Onderwerpskeuze

1) Doel van de productie (of meerdere doelen?)

2) Doelgroep (of meerdere doelgroepen?)

3) Context: Maakt de podcast deel uit van een serie (met of zonder volgorde, thematiek etc) of is het portret onderdeel van een groot onderzoek of wordt het gepubliceerd samen met tekst etc. Hoe verhoudt het audioportret zich tot de de andere onderdelen.

4) Luistersituatie: Op welke manier gaan mensen naar de productie luisteren? (offline/online/via website/podcastkanaal/individueel of gezamenlijk, achter login of openbaar)

5) Welke vormkeuzes maak je: zijn je vragen te horen in het portret of niet? Gebruik je muziekfragmenten of andere geluidseffecten, voice over? In hoeverre ga je editen.

6) Wat wordt de hoofdstructuur van je verhaal en welke vragen ga je stellen.

PRE-PRODUCTIE:

1) Ga op zoek naar iemand die zijn verhaal wil vertellen

2) Bespreek de opzet van te voren zodat de verwachting rond doel en gebruik duidelijk zijn. Bespreek ook privacy-aspecten en maak daar afspraken over.

3) Plan de opname (datum, locatie, bedenk wat je nodig hebt om je audio op te nemen)

4) Regel eventueel opname-apprataat/microfoon/backup. Doe van te voren een aantal tests zodat je de apparatuur goed in de vingers hebt of vraag iemand om dat voor je te doen.

PRODUCTIE:

1) Geef (regie) aanwijzingen (indien nodig) over de manier waarop je gaat opnemen (ook ivm de montage), jouw manier van vraagstellen en bespreek dat de geinterviewde de vraag in het antwoord herhaalt en bijvoorbeeld zelf kan besluiten om iets nogmaals op een andere manier te zeggen – want het kan ge-edit worden.

2) Test je apparatuur

3) Neem op locatie ook 30 seconde ‘kamerstilte’ op (dat kan je later gebruiken in de montage)

4) Stel zo veel mogelijk open vragen (vooral als de vragen later geknipt worden)

5) Spreek af dat je non-verbaal reageert (zodat het interview beter editbaar is)

6) Neem de tijd

POST-PRODUCTIE (montage en publiceren)

1) Maak direct back-up van je bestanden

2) Als er veel ge-edit moet worden is het soms handig om het interview uit te schrijven (of online te laten transcriberen). Het is eenvoudiger om in geschreven tekst een structuur aan te brengen.

3) Schrijf eventueel voice-overteksten en intro-outroteksten en neem die op.

4) Als er niet structureel ge-edit hoeft te worden: haal eventuele storende versprekingen uit de opname met een audio-montageprogramma (bijvoorbeeld adobe audition of audacity). Voeg eventueel muziek (rechtenvrij!), voice-over, intro-outro-tekst toe.

5) Publiceer opname (eventueel) op hosting-platform (bijvoorbeeld Soundcloud) zodat je een streaming link hebt die je kan publiceren op Podcastkanaal of op website of onderzoeksportaal.

TIPS

· Zorg voor goede apparatuur en test alles grondig. · De kwaliteit van audio is belangrijk bij alle podcastvormen. Op locatie kan het lastig zijn om goede audio op te nemen. Probeer altijd een geluidsluwe plek te vinden voor de interviews. Hoe meer absorberende materialen zoals gordijnen, boeken, tapijt etc. des te beter de audiokwaliteit. Mobiele telefoons beschikken over steeds betere microfoons en daar is al veel mee mogelijk. Ook zijn er goede opzetmicrofoons te krijgen voor iPhone. · Laat je verassen door het verhaal van de ander!